Filmy o opętaniach i egzoryzmach to wysoce specyficzny podgatunek kina grozy, a w szerszej perspektywie – całej popkultury. Z jednej strony kuszą obrazami piekielnych ekscesów i aurą bluźnierstwa. Z drugiej zaś z reguły potwierdzają chrześcijańską wizję świata, w której Szatan istnieje naprawdę, a przeciwstawić się mu mogą tylko osoby wierzące, ofiarni i niezłomni ludzie Boga. Księża urastają w nich często do rangi pełnoprawnych herosów – takich jak policjanci, komandosi czy obdarzeni nadnaturalnymi umiejętnościami zbawcy z komiksowych superprodukcji.
Najsłynniejszym tytułem z nurtu jest „Egzorcysta” William Friedkina z 1973 roku, oparty na powieści Williama Petera Blatty’ego. Film ten, będący ponadto jednym ze sztandarowych dzieł Nowego Hollywood, odznacza się pieczołowitą realizacją i sugestywnym realizmem. To nie tandetny horror show, tylko kino klasy A, na równi poruszająca i szokująca opowieść o dwójce duchownych, którzy usiłują wypędzić demona z ciała dwunastoletniej dziewczynki. W momencie premiery film stał się kasowym przebojem i zdobył dziesięć nominacji do Oscara, z czego jedna zmieniła się w statuetkę – za najlepszy scenariusz adaptowany. Teraz, pół wieku później, obraz Friedkina jest klasykiem i wzorcem dla innych filmów o opętaniach i egzorcyzmach. Przeczytajcie o innych ciekawych pozycjach z nurtu – być może znajdziecie tu jakiś film do obejrzenia w Halloween!
Oglądaj w serwisie PREMIERY CANAL+ „Egzorcystę: Wyznawcę”, sequel klasycznego filmu Friedkina.
Przeczytaj o najlepszych filmach o wampirach.
Bez względu na to, czy ich działalność jest świętą misją, czy hochsztaplerstwem, faktem pozostaje to, że istnieją księża parający się egzorcyzmami – to nie jedynie atrakcyjna fantazja. Jednym z najsłynniejszych pośród nich był Gabriele Amorth, włosi paulista, autor bestsellerów na temat egzorcyzmów. „Egzorcysta papieża” to horror oparty na książce Amortha, z Russellem Crowem obsadzonym w jego roli. Filmy o opętaniach i egzorcyzmach cieszą się dużą popularnością i ten nie był tu wyjątkiem – zarobił na świecie kilkukrotność swojego budżetu.
Oglądaj film „Egzorcysta papieża” w serwisie PREMIERY CANAL+.
Gabriele Amorth pojawia się we własnej osobie w „Jak pokonać Szatana”. Film Michała Kondrata jest dokumentem, a konkretnie – dokumentem religijnym. Tworem, w który dogmaty religijne uznaje się za niepodważalną prawdę. Kondrat specjalizuje się w tego rodzaju produkcjach – zrealizował także filmy o wymownych tytułach „Czyściec” oraz „Miłość i miłosierdzie”. Tutaj zgłębia temat opętania i egzorcyzmów. Oprócz Amortha w dokumencie występują inni duchowni, którzy opowiadają o walce ze złymi duchami. Ciekawostka dla widzów, których zainteresowanie opętaniami i egzorcyzmami wykracza poza czysto rozrywkowe potrzeby.
Oglądaj film „Jak pokonać Szatana” w serwisie PREMIERY CANAL+.
Pośród filmów o opętaniach niebanalną pozycją są też „Egzorcyzmy Emily Rose”, będące połączeniem horroru z dramatem sądowym. To opowieść o księdzu egzorcyście, który zostaje oskarżony o doprowadzenie do śmierci nastoletniej dziewczyny, owładniętej, przynajmniej jego zdaniem, przez ciemną siłę. Perspektywa religijna zderza się tu ze świecką. Reżyserem filmu jest Scott Derrickson, specjalista od fantastyki, mający w dorobku także obraz „Sinister”, uznawany za jeden z najstraszniejszych horrorów w historii.
Czy zakonnice odprawiają egzorcyzmy? Nie – ale tytułowa bohaterka filmu „Egzorcyzmy siostry Ann” czuje powołanie do walki z Szatanem. Zdeterminowana Ann rozpoczyna naukę pod okiem człowieka, który widzi w niej potencjał. Jako pionierska egzorcystka będzie musiała stawić czoła demonowi, który, jak się okazuje, ma związek z jej przeszłością – demonem, który niegdyś opętał jej matkę. Horror ten wyróżnia się tym na tle wielu filmów o opętaniach, że kobieta pełni w nim funkcję nie ofiary, białogłowej w szatańskich opałach, lecz protagonistki.
Oglądaj „Egzorcyzmy siostry Ann” w serwisie PREMIERY CANAL+.
John Constantine nie jest typowym egzorcystą. Nie nosi sutanny, bo nie jest księdzem. Ubrany w wymięty garnitur, cyniczny i zmęczony, odpalający papierosa od papierosa, przypomina bardziej prywatnego detektywa – i film z jego udziałem ma w sobie coś z staroświeckiego kryminału noir. „Constantine” jest oparty na komiksach wydawnictwa DC i zabiera widzów do uniwersum, gdzie obok codziennej, świeckiej rzeczywistości funkcjonuje świat aniołów i demonów. W głównego bohatera wciela się Keanu Reeves, ikoniczny Neo z pokrewnego duchowo „Matriksa”.
Wątek opętania i egzorcyzmów przewija się również w głośnej serii „Obecność”, firmowanej nazwiskiem Jamesa Wana, a więc jednego z największych twórców współczesnego horroru, najbardziej znanego z kanonicznej już „Piły”. Seria opowiada o przerażających perypetiach pary badaczy zjawisk paranormalnych, Eda i Lorraine Warrenów, granych odpowiednio przez Patricka Wilsona i Verę Farmigę; postaci te posiadają autentyczne odpowiedniki. Bohaterowie, raz po raz stawiają czoła demonicznym siłom, których działalność w ludzkim świecie przybiera nad wyraz spektakularne formy. I to właśnie niewątpliwej spektakularności seria zawdzięcza swój sukces.
Oglądaj „Obecność” w serwisie PREMIERY CANAL+.
Plaga opętań – to dość oryginalny pomysł w kinie grozy. Szczególnie jeśli potraktowany jest w sposób absolutnie dosłownym. W filmie Demiána Rugny opętanie działa niczym wirus – przechodzi z osobę na osobę, rozprzestrzeniając się po całym świecie. Bezpieczne nie mogą czuć się także zwierzęta. Ów horror argentyńskiej produkcji jest pozycją dla ludzi o naprawdę silnych nerwach i twardych żołądkach – pełno w nim obrazów cielesnych deformacji oraz nagłych erupcji przemocy.
Oglądaj „Gdy rodzi się zło” w serwisie PREMIERY CANAL+.
Film Colina i Camerona Cairnes nawiązuje do nurtu foundfootage’owego kina grozy – wystylizowanego na jak najbardziej prawdziwe materiały wideo, na których udało się zarejestrować mrożące krew w żyłach zdarzenia. „Późna noc z diabłem” ma postać nagrania halloweenowego wydania telewizyjnego show z lat 70. Gościem w programie ma być opętana dziewczyna. Jak można się spodziewać, sprawy niebawem wymkną się spod kontroli.
To jednak nie jedyne filmy o opętanich i egzorcyzmach. Innym przykładem są „Egzorcyzmy dnia siódmego”, z rolą Guya Pearce’a i nawiązujące do amerykańskiej pielgrzymki Jana Pawła II. Ciekawą pozycją jest także polski „Demon”, w którym podczas wesela ciało pana młodego przejmuje duch żydowskiego dziewczyny.
Przeczytaj więcej o „Demonie”.
Przeczytaj więcej o „Kodzie zła” – innym interesującym filmie podejmującym satanistyczne wątki.
1. „Egzorcysta” (1973, reż. William Friedkin)
2. „Egzorcyzmy Emily Rose” (2005, reż. Scott Derrickson)
3. „Obecność” (2013, reż. James Wan)
4. „Constantine” (2005, reż. Francis Lawrence)
5. „Gdy rodzi się zło” (2023, reż. Demián Rugna)
W kwietniu do kin wkracza “The Most Precious of Cargoes”, którego tytuł jest tłumaczony na polski jako “Bezcenny pakunek”. Film, który Monika Olejnik opisuje jako “wzruszający i bolesny zarazem”. Wtóruje jej Grażyna Torbicka, która wprost dostrzega, jak “Michel Hazanavicius nie boi się szczerości i wiary w zwycięstwo dobra nad złem”. Muzyka innego – obok reżysera […]
2 April 2025
W kwietniu do kin wkracza “The Most Precious of Cargoes”, którego tytuł jest tłumaczony na polski jako “Bezcenny pakunek”. Film, który Monika Olejnik opisuje jako “wzruszający i bolesny zarazem”. Wtóruje jej Grażyna Torbicka, która wprost dostrzega, jak “Michel Hazanavicius nie boi się szczerości i wiary w zwycięstwo dobra nad złem”. Muzyka innego – obok reżysera […]
SEGA ma jeden symbol: to właśnie Sonic, który stał się na tyle kultowy, że posłużył jako trofeum dla najlepszego kierowcy wyścigu o Grand Prix Europy Formuły 1 w 1993 roku. Japoński producent był wówczas sponsorem tytularnym rywalizacji, a deszczowy wyścig wygrał Ayrton Senna. On również zapamiętany został z nieziemskiej wręcz prędkości, jaką prezentował w MŚ […]
2 April 2025
SEGA ma jeden symbol: to właśnie Sonic, który stał się na tyle kultowy, że posłużył jako trofeum dla najlepszego kierowcy wyścigu o Grand Prix Europy Formuły 1 w 1993 roku. Japoński producent był wówczas sponsorem tytularnym rywalizacji, a deszczowy wyścig wygrał Ayrton Senna. On również zapamiętany został z nieziemskiej wręcz prędkości, jaką prezentował w MŚ […]
“Challengers” to film, w którym tenis odgrywa istotną rolę. Niemniej: historia skupia się na czymś innym. Nie jest to bajkowy “Wimbledon”, w którym spotkały się gwiazdy Marvela sprzed ery MCU (Kirsten Dunst) oraz w trakcie jej trwania (Paul Bettany). To coś głębszego, zniewalającego i po prostu ciekawego. Luca Guadagnino, znany z oscarowego hitu z Timotheem […]
1 April 2025
“Challengers” to film, w którym tenis odgrywa istotną rolę. Niemniej: historia skupia się na czymś innym. Nie jest to bajkowy “Wimbledon”, w którym spotkały się gwiazdy Marvela sprzed ery MCU (Kirsten Dunst) oraz w trakcie jej trwania (Paul Bettany). To coś głębszego, zniewalającego i po prostu ciekawego. Luca Guadagnino, znany z oscarowego hitu z Timotheem […]
Jeden z najbardziej utalentowanych polskich aktorów wcielił się tu w postać Jurka, pogrążonego w bólu po stracie ukochanej córki wdowca. Na świecie pozostał mu jedynie mieszkający w Chinach teść, dziadek dziewczyny, Ben, który przyjeżdża do Polski na jej pogrzeb. Decydują się odprawić piękny, chiński rytuał – tytułowy minghun, czyli zaślubiny po śmierci. Twórca “Żeby nie […]
29 March 2025
Jeden z najbardziej utalentowanych polskich aktorów wcielił się tu w postać Jurka, pogrążonego w bólu po stracie ukochanej córki wdowca. Na świecie pozostał mu jedynie mieszkający w Chinach teść, dziadek dziewczyny, Ben, który przyjeżdża do Polski na jej pogrzeb. Decydują się odprawić piękny, chiński rytuał – tytułowy minghun, czyli zaślubiny po śmierci. Twórca “Żeby nie […]
To historia o tyle wstrząsająca, że wydarzyła się naprawdę. Gwiazda filmów z serii “Pitch Perfect”, mająca na koncie nominację do Oscara za film “W chmurach” zabrała się za naprawdę trudną materię. Annę Kendrick znamy oczywiście z ról w dramatach typu “Cake”, gdzie świetnie spisała się u boku Jennifer Aniston. Pokazała nam wszystkim, jak często pozory […]
29 March 2025
To historia o tyle wstrząsająca, że wydarzyła się naprawdę. Gwiazda filmów z serii “Pitch Perfect”, mająca na koncie nominację do Oscara za film “W chmurach” zabrała się za naprawdę trudną materię. Annę Kendrick znamy oczywiście z ról w dramatach typu “Cake”, gdzie świetnie spisała się u boku Jennifer Aniston. Pokazała nam wszystkim, jak często pozory […]
Alex Garland-scenarzysta dał światu dzieła typu “28 dni później”, “28 tygodni później”, “W stronę słońca”, “Nie opuszczaj mnie” i “Dredd”. Oprócz daru scenopisarskiego, nakreślił też reżysersko wizjonerskie obrazy takie, jak “Ex Machina”, “Anihilacja” i “Men”. Czas “Civil War”, film-nowość brytyjskiego artysty. Gdzie go obejrzeć? Zobacz, jak w trakcie krwawej wojnie domowej na terenie USA grupa […]
29 March 2025
Alex Garland-scenarzysta dał światu dzieła typu “28 dni później”, “28 tygodni później”, “W stronę słońca”, “Nie opuszczaj mnie” i “Dredd”. Oprócz daru scenopisarskiego, nakreślił też reżysersko wizjonerskie obrazy takie, jak “Ex Machina”, “Anihilacja” i “Men”. Czas “Civil War”, film-nowość brytyjskiego artysty. Gdzie go obejrzeć? Zobacz, jak w trakcie krwawej wojnie domowej na terenie USA grupa […]
Kto tym razem uratuje Święta, jeżeli nie najdzielniejszy renifer na całym świecie? Dzielny Niko, którego dotychczasowe kinowe przygody śledziło blisko 900 000 polskich widzów, powraca w trzeciej odsłonie swoich podniebnych przygód. Sprawdź, gdzie obejrzeć film “Renifer Niko i zaginione sanie Mikołaja”. Szczegóły przedstawiamy na CANAL+ blog. “Renifer Niko i zaginione sanie Mikołaja”: gdzie obejrzeć? Kiedy […]
Kto tym razem uratuje Święta, jeżeli nie najdzielniejszy renifer na całym świecie? Dzielny Niko, którego dotychczasowe kinowe przygody śledziło blisko 900 000 polskich widzów, powraca w trzeciej odsłonie swoich podniebnych przygód. Sprawdź, gdzie obejrzeć film “Renifer Niko i zaginione sanie Mikołaja”. Szczegóły przedstawiamy na CANAL+ blog. “Renifer Niko i zaginione sanie Mikołaja”: gdzie obejrzeć? Kiedy […]
Ludzie generalnie nie lubią zmian, choć z czasem przyzwyczają się do nich, a nawet twierdzą, że są one wyłącznie na lepsze. Odbiór nowego filmu o jednym z bohaterów Marvela sugeruje, że niekoniecznie każdy tak myśli. W nowym filmie Marvel Studios Anthony Mackie grający Sama Wilsona jest już na dobre Kapitanem Ameryką. Obecna sytuacja w USA […]
28 March 2025
Ludzie generalnie nie lubią zmian, choć z czasem przyzwyczają się do nich, a nawet twierdzą, że są one wyłącznie na lepsze. Odbiór nowego filmu o jednym z bohaterów Marvela sugeruje, że niekoniecznie każdy tak myśli. W nowym filmie Marvel Studios Anthony Mackie grający Sama Wilsona jest już na dobre Kapitanem Ameryką. Obecna sytuacja w USA […]
Pochodząca z reżyserskiej rodziny Hallie Meyers-Shyer, córka Charlesa Shyera i Nancy Meyers, w życiu zawodowym ma i łatwiej, i trudniej. Wyssanie talentu z mlekiem matki staje tu w opozycji do większych oczekiwań stawianych dziecku utalentowanych rodziców. Zwłaszcza, że wszyscy troje nie dość, że uprawiają ten sam zawód, to jeszcze gustują w tym samym gatunku filmowym. […]
28 March 2025
Pochodząca z reżyserskiej rodziny Hallie Meyers-Shyer, córka Charlesa Shyera i Nancy Meyers, w życiu zawodowym ma i łatwiej, i trudniej. Wyssanie talentu z mlekiem matki staje tu w opozycji do większych oczekiwań stawianych dziecku utalentowanych rodziców. Zwłaszcza, że wszyscy troje nie dość, że uprawiają ten sam zawód, to jeszcze gustują w tym samym gatunku filmowym. […]
“I’m Still Here”, czy też oryginalny tytuł “Ainda Estou Aqui” to brazylijska propozycja filmowa, która po cichu zyskała sympatię Amerykańskiej Akademii Filmowej. Dzieło Waltera Sallesa, uważanego za jednego z najważniejszych twórców tego kraju w dziedzinie filmu (stworzył m. in. “Dzienniki motocyklowe”) walczyło o statuetki w trzech kategoriach na gali Oscarów 2025 transmitowanej na antenie CANAL+. […]
28 March 2025
“I’m Still Here”, czy też oryginalny tytuł “Ainda Estou Aqui” to brazylijska propozycja filmowa, która po cichu zyskała sympatię Amerykańskiej Akademii Filmowej. Dzieło Waltera Sallesa, uważanego za jednego z najważniejszych twórców tego kraju w dziedzinie filmu (stworzył m. in. “Dzienniki motocyklowe”) walczyło o statuetki w trzech kategoriach na gali Oscarów 2025 transmitowanej na antenie CANAL+. […]